Blog Trang 1065

Mã độc tống tiền và phương pháp bảo vệ

Mã độc tống tiền và phương pháp bảo vệ

Khi tổ chức bị tấn công bởi mã độc tống tiền (ransomware), để có thể ngăn chặn thì tổ chức cần phải trả lời được các câu hỏi sau: Mã độc tống tiền là gì? Những thiết bị nào bị lây nhiễm? Nguyên nhân gốc rễ nằm ở đâu? Kế hoạch khôi phục là gì? Làm cách nào để ngăn chặn những sự cố tương tự xảy ra trong tương lai?

Đây là những câu hỏi đã được các chuyên gia an toàn thông tin đặt ra khi mã độc tống tiền WannaCry hoành hành vào tháng 5/2017. Nếu tổ chức có khả năng quản lý điểm cuối tốt, đồng thời vá lỗ hổng và cập nhật các hệ thống thì WannaCry thực sự không đáng ngại. Tuy nhiên, nếu các thiết bị không được cập nhật và vá các lỗ hổng bảo mật, thì những câu hỏi trên sẽ trở thành vô cùng quan trọng khi có một cuộc tấn công xảy ra trên phạm vi toàn cầu và gây thiệt hại lớn cho các tổ chức.

Theo nghiên cứu của hãng bảo mật Trend Micro, trong năm 2017 phạm vi ảnh hưởng của các ứng dụng có gắn mã độc tống tiền tăng cao. Nổi bật nhất năm 2017 là vụ tấn công thông qua mã độc tống tiền WannaCry diễn ra trên quy mô toàn cầu, gây ảnh hưởng lớn các tổ chức, cá nhân và đã được Cục An toàn thông tin cảnh báo và khuyến nghị.

Mã độc tống tiền và phương pháp bảo vệ

Vào cuối tháng 9/2018, xuất hiện mã độc XBash vừa có khả năng tống tiền, đào tiền ảo (coin mining) vừa có thể hoạt động như botnet và sâu (worm) tự lan truyền, nhắm tới các hệ thống Windows và Linux; đặc biệt, nạn nhân sẽ không thể khôi phục dữ liệu kể cả khi đã trả tiền chuộc cho kẻ tấn công. Theo “Báo cáo điều tra vi phạm dữ liệu năm 2018” của công ty viễn thông Verizon (Mỹ), các cuộc tấn công mã độc tống tiền chính là hình thức tấn công mạng phổ biến nhất trong năm 2017.

Hãng bảo mật Malwarebytes (Mỹ) theo dõi và chỉ ra, các cuộc tấn công mã độc tống tiền phát hiện được đã tăng 90% với đối tượng doanh nghiệp trong năm 2017. Rõ ràng, đã đến lúc các doanh nghiệp cần nhận thức được nguy cơ sẽ bị mã độc tống tiền tấn công và phải có sự chuẩn bị cho điều này.

Mã độc tống tiền là gì?

Mã độc tống tiền là một loại phần mềm độc hại (malware), không cho phép người dùng truy cập dữ liệu bằng cách mã hóa dữ liệu trên máy tính của người dùng. Người dùng chỉ có quyền truy cập tới các dữ liệu này khi chấp thuận trả “tiền chuộc” cho kẻ tấn công.

Phương thức xâm nhập vào hệ thống của loại mã độc này thường qua thư điện tử lừa đảo, website bị nhiễm độc và khai thác lỗ hổng bảo mật hiện có tại điểm cuối. Ví dụ: WannaCry là một dạng mã độc tống tiền theo phương thức mã hóa dữ liệu trên máy tính của người dùng khiến người dùng không thể truy cập các dữ liệu đó được nữa.

Nó yêu cầu người dùng phải trả tiền chuộc bằng tiền ảo Bitcoin để có thể truy cập trở lại các dữ liệu đã bị mã hóa. WannaCry có khả năng xâm nhập vào toàn bộ các máy tính trong cùng hệ thống mạng thông qua một lỗ hổng gọi là Eternal Blue, vì thế người dùng không cần nhấp chuột vào đường dẫn hay đính kèm cũng bị nhiễm mã độc.

Mã độc tống tiền và phương pháp bảo vệ

Mã độc tống tiền thiết lập một vị trí vững chắc trong hệ thống, rồi tiến hành lây lan ra các điểm cuối khác và di chuyển trong mạng nhằm tìm kiếm, thu thập, tổ chức hoạt động và mã hóa dữ liệu mục tiêu. Khi đã gây ra thiệt hại, nó che giấu dấu vết và trích xuất dữ liệu, từ đó sử dụng hoặc bán trên web đen (dark web). Mã độc tống tiền là loại mã độc đặc biệt vì một khi hoạt động trong hệ thống, có rất ít biện pháp để xử lý. Mọi biện pháp đều tốn kém và sự ngưng trệ công việc là điều không thể tránh khỏi.

Phương thức bảo vệ tổ chức khỏi mã độc tống tiền

Rất nhiều lỗ hổng mà mã độc tống tiền khai thác đều là các lỗ hổng đã biết trước, nghĩa là các tổ chức có thể ngăn chặn hầu hết các mã độc tống tiền trước khi có tấn công. Việc chuẩn bị cơ chế phòng vệ để ứng phó nhanh chóng và hiệu quả khi bị mã độc tống tiền tấn công, cũng như khắc phục và khôi phục sau khi bị tấn công đều có ý nghĩa quan trọng. Giải pháp đầu tiên và tiết kiệm chi phí nhất chính là phòng chống.

Trước khi bị tấn công

Phòng chống có hiệu quả hơn nhiều so với xử lý sau khi bị tấn công. Các tổ chức cần xây dựng một kế hoạch ứng phó sự cố và thực hành triển khai. Thay vì đợi tấn công xảy ra, tổ chức nên chủ động hướng dẫn nhân viên nhận thức các mối đe dọa đến từ mã độc tống tiền và các hướng tấn công đa dạng của chúng, bao gồm thư điện tử, macro và website bị xâm phạm.

Từ góc nhìn quản lý, tổ chức phải luôn kiểm soát được những thiết bị có trên mạng và lập một bản kiểm kê cập nhật thường xuyên về chúng. Điều này cho phép tổ chức biết được các lỗ hổng nằm ở đâu và mức độ rủi ro, cũng như giúp cơ cấu hợp lý việc khắc phục sự cố khi biết thiết bị nào cần được xử lý trước.

Để giảm thiểu các hướng tấn công từ những lỗ hổng đã biết, tổ chức có thể thiết lập một chính sách cứng rắn, cập nhật về quản lý bản vá các điểm cuối, hệ điều hành và ứng dụng. Cân nhắc sử dụng công cụ quản lý bản vá tự động để giảm số lần vá từ hàng tuần, hàng ngày xuống vài giờ hoặc vài phút, đồng thời cải thiện năng suất và giải phóng tài nguyên để giải quyết các vấn đề an toàn khác.

Mã độc tống tiền và phương pháp bảo vệ

Thêm vào đó, tổ chức nên thiết lập, duy trì một tiêu chuẩn an toàn tối thiểu. Cần kết hợp các giải pháp bảo mật tốt nhất trên các điểm cuối và đảm bảo luôn có một bản sao lưu cố định gắn bó với chính sách an toàn của tổ chức. Áp dụng các biện pháp kiểm soát cấu hình và tiêu chuẩn an toàn đối với tất cả các điểm cuối sẽ giúp loại bỏ tình trạng cấu hình sai và không đáp ứng tiêu chuẩn bảo vệ tối thiểu trên các thiết bị.

Tiếp theo, đảm bảo rằng các biện pháp kiểm soát mong muốn luôn ở trạng thái sẵn sàng thực hiện. Sử dụng các chương trình diệt virus, các nền tảng bảo vệ điểm cuối (endpoint protection platform – EPP), công cụ phát hiện và ứng phó điểm cuối (endpoint detection and response – EDR) để tăng cường bảo mật và tự động khởi động lại nếu dịch vụ bị ngắt vì bất kì lý do gì.

Hạn chế thực thi các chương trình từ thư mục tạm thời và đảm bảo chỉ những tiến trình được cho quyền mới được thực thi trên thiết bị. Xem xét ngăn chặn những đính kèm có thể thực thi từ thư điện tử để hạn chế các tác nhân tấn công tiềm tàng.

Đồng thời, nên triển khai phương thức áp dụng đặc quyền tối thiểu, chỉ cho phép những tài khoản và ứng dụng cần thiết mới được hoạt động đúng với chức năng của chúng. Điều này sẽ giúp giảm thiểu hậu quả mà tấn công mã độc tống tiền có thể gây ra cho những tài khoản và ứng dụng khác.

Cuối cùng, giới hạn các hướng tấn công phổ biến bằng cách vô hiệu hóa Flash và Windows Script Host. Càng chuẩn bị kỹ thì càng có nhiều cơ hội tránh được tấn công mã độc tống tiền.

Trong khi bị tấn công

Mã độc tống tiền và phương pháp bảo vệ

Trong trường hợp mã độc tống tiền đã xâm nhập được vào hệ thống của tổ chức, việc có kế hoạch ứng phó và các công cụ thích hợp sẵn sàng là tối quan trọng để hạn chế những thiệt hại tiềm tàng. Các tổ chức phải có khả năng xác định phạm vi tấn công, kiểm soát sự việc một cách nhanh chóng, bảo vệ các thiết bị chưa bị lây nhiễm và cách ly các thiết bị đã bị nhiễm, khôi phục dữ liệu đã sao lưu vào nơi thích hợp, cập nhật và vá những thiết bị dễ bị tấn công.

Tổ chức cần bắt đầu bằng việc nhận diện tấn công mã độc tống tiền. Tìm kiếm các thông điệp yêu cầu tiền chuộc. Quan sát xem người dùng đang cố gắng truy cập dữ liệu trong mạng hay tại thiết bị nội bộ và tìm hiểu nó đã bị mã hóa hay chưa. Sau đó, xác định xem có điểm cuối nào đang thiết lập kết nối bất thường hay không.

Nếu tổ chức đang bị tấn công, cần triển khai kế hoạch ứng phó đã đề ra và quyết định có thể khôi phục bằng dữ liệu sao lưu hay nộp tiền chuộc. Tổ chức cần đảm bảo tuân thủ luật pháp, trong đó có việc chú ý những khuyến cáo của FBI về vấn đề nộp tiền chuộc. Dù sao, không có đảm bảo rằng việc trả tiền chuộc sẽ khôi phục được dữ liệu. Có thể chụp thông điệp tống tiền và cung cấp cho cơ quan chức năng.

Tiếp theo, cần nhận diện chủng loại mã độc tống tiền. Đôi khi, có thể biết thông qua thông điệp tống tiền; hoặc nếu không, có thể đưa thông điệp tống tiền và/hoặc dữ liệu bị mã hóa cho chuyên gia về mã độc tống tiền để nhận điện thông qua các cuộc tấn công trước đó và đặc tính, hành vi của nó. Biết được chủng loại mã độc tống tiền sẽ giúp xác định được lựa chọn khôi phục tối ưu nhất.

Để hạn chế thiệt hại, cần tắt tất cả các điểm cuối có khả năng bị lây nhiễm và ngắt kết nối của chúng với mạng. Đồng thời, tắt tất cả các thiết bị khác (kể cả bộ nhớ ngoài) khi bị tấn công, đến khi chắc chắn chúng đã hoàn toàn được quét sạch mã độc. Thêm vào đó, cần làm việc ngoại tuyến trong khi kiểm tra/quét sạch các thiết bị; ngắt kết nối đến mạng nội bộ và các dịch vụ đồng bộ tệp tin để tránh lây nhiễm mã độc tống tiền cho các thiết bị khác.

Nhiều loại mã độc tống tiền mã hóa có quá trình hoạt động là sao chép các tệp tin, mã hóa tệp sao chép và xóa tệp tin gốc. Tổ chức nên thử khôi phục các tệp tin bị mất hoặc làm hư hại bằng các công cụ khôi phục dữ liệu. Nếu không được, có thể tiếp tục kế hoạch khôi phục đã được đề ra trước khi bị tấn công để xem liệu có thể khôi phục từ dữ liệu sao lưu hay không. Trước đó, nên kiểm tra để đảm bảo quá trình sao lưu không dính mã độc tống tiền và dữ liệu sao lưu chưa bị mã hóa.

Tiếp theo, loại bỏ mã độc tống tiền khỏi các thiết bị bị lây nhiễm. Sử dụng chương trình diệt virus, mã độc để quét sạch các thiết bị này, tuy nhiên cần lưu ý rằng chỉ loại bỏ mã độc tống tiền thì chưa giải mã được các tệp tin, thậm chí có thể ảnh hưởng tới khả năng khôi phục tệp tin khi quyết định nộp tiền chuộc. Đồng thời có thể cân nhắc dọn dẹp toàn bộ ổ cứng và cài đặt lại hệ điều hành và các ứng dụng.

Sau khi bị tấn công

Để tránh bị lây nhiễm lại, cần cập nhật ngay các bản vá quan trọng cho hệ điều hành và các ứng dụng. Bắt đầu bằng việc vá lỗ hổng vừa bị khai thác và xác nhận mã độc đã được loại bỏ hoàn toàn.

Cuối cùng, cần biên soạn một bản báo cáo cho cảnh sát. Đây là bước quan trọng, cần thiết khi hoàn thiện yêu cầu bảo hiểm hoặc tiến hành tố tụng liên quan đến vụ tấn công. Điều này cũng giúp cơ quan thực thi pháp luật theo dõi được hành vi, sự phát triển cũng như các xu hướng khác của mã độc tống tiền.

Cách ly mã độc tống tiền khỏi mạng lưới của tổ chức

Các cuộc tấn công mã độc tống tiền thành công nhất thường xâm nhập vào môi trường của tổ chức thông qua một lỗ hổng đã biết trên một điểm cuối bị xâm phạm. Cách phòng tránh tốt nhất chính là áp dụng các biện pháp ngăn chặn mã độc tống tiền tại các điểm cuối.

Tại những thiết bị này, cần bảo đảm các bản vá được cập nhật và các ứng dụng đang ở phiên bản an toàn nhất. Cần có tầm nhìn quan sát những gì xảy ra tại các điểm cuối và mạng để xử lý các cuộc tấn công một cách nhanh chóng.

Sử dụng giải pháp quản lý điểm cuối sẽ cung cấp khả năng quan sát theo thời gian thực và kiểm soát khả năng phòng vệ. Giải pháp này cần đáp ứng yêu cầu phát hiện, vá và báo cáo tại tất cả các điểm cuối mà không phụ thuộc vào địa điểm, kết nối hay băng thông.

Mã độc tống tiền và phương pháp bảo vệ

Nền tảng đó cũng cần phải cung cấp danh sách các phần mềm và tài nguyên cho phép xem tất cả các bản vá, phiên bản phần mềm và cấu hình tại các điểm cuối một cách nhanh chóng, không phụ thuộc vào hệ điều hành hay kết nối mạng. Giải pháp quản lý cần được triển khai an toàn, hạn chế thay đổi cấu hình tường lửa và đảm bảo kiến trúc vững chắc.

Tổ chức cũng nên xem xét các biện pháp tích hợp với những ứng dụng an toàn quan trọng khác mà tổ chức sử dụng, như quản lý thông tin và sự kiện an toàn (security information and event management – SIEM), ứng phó sự cố (incident response – IR), EDR, kiểm soát truy cập mạng (network access control – NAC) và các biện pháp quản lý lỗ hổng. Điều này sẽ giúp cải thiện hơn nữa phương pháp đảm bảo an toàn tổng thể, đồng thời tối ưu hóa đầu tư về cả thời gian và tài nguyên.

Quan trọng hơn cả, luôn lưu ý rằng cách tốt nhất để chống lại mã độc tống tiền chính là cách ly chúng khỏi mạng lưới.

Apple mua startup của Anh để tăng cường chất lượng ảnh smartphone

Apple mua startup của Anh để tăng cường chất lượng ảnh smartphone

Bloomberg mới đây thông tin việc các thành viên của Apple đã tham gia hội đồng quản trị của công ty Spectral Edge có trụ sở tại Anh.

Theo hồ sơ được công bố tại Anh vào thứ năm, luật sư của Apple, Peter Denwood, gần đây đã được bổ nhiệm làm giám đốc của Cambridge, Spectral Edge Ltd., trong khi các cố vấn và thành viên hội đồng quản trị của startup này đã bị chấm dứt.

Tài liệu cho thấy Apple hiện kiểm soát Spectral. Các hồ sơ tương tự trong quá khứ đã tiết lộ các thương vụ mua lại các Startup khác của hãng có trụ sở tại Cupertino, California, chẳng hạn như mua công ty tiếp thị kỹ thuật số DataTiger vào đầu năm nay.

Giá mua Spectral Edge không thể xác định được. Startup này vào năm ngoái cho biết đã huy động được hơn 5 triệu USD từ quỹ đầu tư. Những năm gần đây, công ty Hoa Kỳ này đã mở văn phòng tại Cambridge để làm việc về các sản phẩm trí tuệ nhân tạo như trợ lý kỹ thuật số Siri.

Apple mua startup của Anh để tăng cường chất lượng ảnh smartphone

Spectral Edge sử dụng một AI được gọi là học máy (machine learning) để giúp cho hình ảnh trên smartphone sắc nét cùng với màu sắc chính xác hơn. Công nghệ của startup này là chụp ảnh hồng ngoại và hòa trộn với một bức ảnh tiêu chuẩn để cải thiện chất lượng hình ảnh.

Nhiếp ảnh đã trở thành điểm khác biệt quan trọng trong thị trường điện thoại thông minh. Apple đã nhanh chóng bổ sung các tính năng camera mới cho iPhone, bao gồm hệ thống ba ống kính trên iPhone 11 Pro vào đầu năm nay. Hãng cũng có kế hoạch thêm camera 3 chiều (3D) vào iPhone trong năm tới để cải thiện cảm biến chiều sâu và tăng cường thực tế ảo.

Chính vì vậy, công nghệ mà Spectral Edge sở hữu có thể đóng góp cho AI mà Apple đã sử dụng trong ứng dụng Camera của hãng này bằng cách cải thiện hơn nữa chất lượng ảnh trong môi trường ánh sáng yếu. Startup này cho biết công nghệ của họ có thể được áp dụng thông qua phần mềm hoặc chip. Các thiết bị mới nhất của Apple hiện đã kèm theo bộ xử lý hỗ trợ chụp ảnh.

Trong năm qua Apple cũng mua nhiều công ty khởi nghiệp, bao gồm mua đội phát triển xe tự lái Drive.ai và mua lại mảng kinh doanh modem điện thoại thông minh từ tập đoàn Intel.

MSI công bố laptop chơi game Alpha 15 đầu tiên trang bị công nghệ 7nm

MSI công bố laptop chơi game Alpha 15 đầu tiên trang bị công nghệ 7nm

Thương hiệu gaming MSI mới đây đã công bố sản phẩm laptop chơi game Alpha 15 mới nhất của hãng.

Được trang bị card đồ họa AMD Radeon RX 5500M mới, chiếc Alpha 15 là mẫu laptop chơi game đầu tiên sử dụng công nghệ 7nm, đem công nghệ phần cứng tiên tiến nhất hiện nay tới với người dùng đại chúng.

MSI còn tạo ra một dải sản phẩm mới với logo mới để nhấn mạnh vào tính độc đáo và sáng tạo của mẫu laptop mới này. Logo của Alpha lấy hình dạng lôi điểu đang giương cánh, biểu trưng cho sức mạnh, sự sáng tạo và phát triển. Là sản phẩm đi đầu về công nghệ trên laptop, nên MSI đã đặt tên cho model này là “Alpha”.

Theo truyền thống sản phẩm chơi game của MSI, mẫu laptop mới này cũng được trang bị các công nghệ mới nhất như hệ thống tản nhiệt mạnh mẽ, bàn phím đèn nền RGB per-key, loa Giant Speaker, âm thanh High-Res, cùng nhiều công nghệ khác.

MSI công bố laptop chơi game Alpha 15 đầu tiên trang bị công nghệ 7nm

Thông thường, laptop chơi game phổ thông đồng nghĩa với việc phải chấp nhận chất lượng đồ họa và tốc độ khung hình ở mức trung bình. Tuy nhiên MSI đã thay đổi định kiến này với chiếc Alpha 15, và chứng minh rằng công nghệ mới nhất không phải lúc nào cũng đi kèm cái giá cao ngất ngưởng. Trang bị AMD Radeon RX 5500M, card đồ họa cho laptop đầu tiên sử dụng công nghệ 7nm, và vi xử lí Ryzen 7, chiếc Alpha 15 dễ dàng đạt trên 100fps với các tựa game phổ biến. Card đồ họa mới này cũng đem tới hình ảnh sắc nét hơn hẳn nhờ công nghệ AMD FidelityFX mà không ảnh hưởng tới hiệu năng. Kết hợp với màn hình 15.6” tần số quét 144Hz sử dụng công nghệ Radeon FreeSync, game sẽ được tận hưởng hình ảnh siêu mượt, không bị giật hay rách hình khi chơi các tựa game đối kháng phổ biến hiện nay như CS:GO, Dota 2, Overwatch,v.v.

Đằng sau hiệu năng mạnh mẽ này chính là hệ thống tản nhiệt độc quyền Cooler Boost 5. Với 7 ống đồng dẫn nhiệt, thiết kế này đã được thiết kế lại để có thể tận dụng tối đa sức mạnh của phần cứng. Nhờ khả năng làm mát tuyệt vời của máy, giờ đây game thủ có thể phát huy hết khả năng của mình trong những trận đấu game căng thẳng.

Âm thanh cũng là một thành phần quan trọng để giúp hòa mình vào thế giới trong game. Cho dù bạn thích lắng nghe âm thanh qua loa ngoài hay tai nghe, chiếc Alpha 15 đều đáp ứng được. Loa Giant Speaker nổi bật với thiết kế buồng loa lớn hơn 5 lần so với loa thông thường, chiếm diện tích tới ¼ phần khung bên trong máy, đem tới âm lượng lớn hơn và âm thanh trong trẻo hơn. Nếu sử dụng headphone, Alpha 15 cũng hỗ trợ âm thanh chuẩn Hi-Res cho độ chi tiết tốt nhất. Dù là sử dụng theo cách nào thì game thủ cũng sẽ được tận hưởng trải nghiệm chơi game tuyệt hảo cả về mặt hình ảnh và âm thanh.

Game thủ mua Alpha 15 tại Việt Nam từ nay cho tới 31/12 còn được nhận bộ code game bản quyền Borderlands 3, Tom Clancy’s Ghost Recon Breakpoint và Outer Worlds (tổng trị giá 150 USD).

MSI công bố laptop chơi game Alpha 15 đầu tiên trang bị công nghệ 7nm

Thông số kỹ thuật laptop MSI Alpha 15

Alpha 15 (036VN) Alpha 15 (047VN)
Bộ xử lí AMD Ryzen 7 3750H
Card đồ họa AMD Radeon RX 5500M 4GB GDDR6
Màn hình 15.6″ FHD (1920×1080), 120Hz IPS-Level
Viền mỏng, hỗ trợ AMD Radeon FreeSync
15.6″ FHD (1920×1080), 144Hz IPS-Level
Viền mỏng, hỗ trợ AMD Radeon FreeSync
Bàn phím Bàn phím chơi game Steelseries, đèn nền RGB per-key
Ổ cứng 1x 512GB SSD PCIe NVMe
1x 2.5″ HDD
1x 256GB SSD PCIe NVMe
1x 2.5″ HDD
Âm thanh Hi-Res Audio, Giant Speaker (2 x 2W), Nahimic 3
Kích thước 357.7 (W) x 248 (D) x 27.5 (H) mm, 2.3kg
Giá bán lẻ 26.490.000 VNĐ
Địa chỉ mua hàng FPT Shop Xgear

Google Assistant trên smartphone được tích hợp công cụ phiên dịch 44 ngôn ngữ

Google vừa ra mắt công cụ phiên dịch mới, hỗ trợ mọi người giao tiếp với nhau bằng nhiều loại ngôn ngữ với ứng dụng Google Assistant.

“Gã khổng lồ tìm kiếm” cho biết họ sẽ tích hợp cho điện thoại một công cụ phiên dịch nhiều loại ngôn ngữ dựa trên trí tuệ nhân tạo. Tính năng này sẽ giúp hai người bất đồng ngôn ngữ có thể giao tiếp với nhau một cách dễ dàng.

Công cụ mới được gọi là chế độ phiên dịch, đã được tích hợp vào ứng dụng Google Assistant trên cả hai nền tảng iOS và Android. Tính năng này đã ra mắt đầu năm nay tại Triển lãm Điện tử tiêu dùng ở Las Vegas (Mỹ) hồi đầu năm nay. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, công cụ phiên dịch chỉ mới trong giai đoạn thử nghiệm trên một số tình huống cụ thể, ví dụ giao tiếp với nhân viên khách sạn.

Google Assistant trên smartphone được tích hợp công cụ phiên dịch 44 ngôn ngữ

Để sử dụng dịch vụ, bạn làm như sau:

  • Kích hoạt Google Assistant và nói rõ loại ngôn ngữ cần phiên dịch, ví dụ “Be my Thai translator” (Hãy phiên dịch tiếng Thái) hoặc “Help me speak Italian” (Giúp tôi nói tiếng Ý).
  • Sau đó bạn chỉ cần nói một cụm từ vào điện thoại và thiết bị sẽ phản hồi bằng ngôn ngữ được yêu cầu. Có thể nhập điều muốn biểu đạt bằng văn bản hoặc kích hoạt microphone thủ công mỗi khi cần nói. Hiện tính năng này chỉ mới hỗ trợ trên 44 ngôn ngữ, Google đang có kế hoạch mở rộng thêm trong thời gian tới.

Google Assistant trên smartphone được tích hợp công cụ phiên dịch 44 ngôn ngữ

Vài tháng gần đây, hãng công nghệ Mỹ chủ yếu tập trung nâng cấp dịch vụ dịch thuật và bản đồ để hỗ trợ khách du lịch khi đến những quốc gia khác biệt ngôn ngữ. Vào tháng 8, Google đã phát hành thêm một số tính năng cho Google Maps, hỗ trợ người dùng đặt chuyến bay, phòng khách sạn… khi điều hướng đến địa điểm mới.

Ngoài ra, Google Maps còn được bổ sung tính năng phát âm chính xác địa điểm bằng tiếng địa phương. Công cụ này rất tiện khi bạn cần hỏi đường người xung quanh hoặc nói với tài xế taxi về nơi cần đến, không phải sợ bị lạc đường vì không biết đọc chính xác tên địa danh.

Zalo hỗ trợ theo dõi chất lượng không khí và chỉ số UV

Zalo hỗ trợ theo dõi chất lượng không khí và chỉ số UV
Quan tâm tiện ích Thời tiết để theo dõi thông tin tất cả các tỉnh thành theo thời gian thực

Người dùng Zalo hiện đã có thể dễ dàng cập nhật chất lượng không khí và chỉ số UV theo địa điểm và thời gian thực để chủ động hơn trong sinh hoạt hằng ngày.

Vào 7 giờ sáng hàng ngày, một thông báo về thời tiết bao gồm nhiệt độ, độ ẩm, dự báo khả năng mưa, đánh giá chất lượng không khí, tia UV sẽ được gửi đến điện thoại của người dùng. Bên cạnh đó, vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày, người dùng có thể vào Zalo để tra cứu những thông tin này.

Dữ liệu sẽ được làm mới mỗi phút một lần để có thể gửi đến người dùng tình hình thời tiết mới nhất, giúp người dùng chủ động hơn với các kế hoạch trong ngày của mình.

Zalo hỗ trợ theo dõi chất lượng không khí và chỉ số UV
Giao diện Thời tiết được cập nhật thêm chỉ số chất lượng không khí và chỉ số UV theo thời gian và địa điểm thực tế

Thời gian vừa qua, với tình hình chất lượng không khí thay đổi liên tục trong ngày, nhu cầu được cập nhật thông tin của người dân cũng tăng cao. Đặc biệt, vì tính chất địa lý và mật độ dân cư tại mỗi khu vực không đồng nhất, nên các chỉ số kể trên cũng sẽ thay đổi tùy theo vị trí hiện tại của người dùng.

Với tính năng mới này, người dùng sẽ chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe trước những diễn biến phức tạp của thời tiết. Khi tra cứu chất lượng không khí cũng như chỉ số UV, người dùng từ đó sẽ có các kế hoạch tương ứng phù hợp, tránh để tình hình thời tiết ảnh hưởng đến sức khỏe.

Không chỉ cập nhật thời tiết tại địa điểm hiện tại, người dùng còn có thể theo dõi thông tin của tất cả các tỉnh thành khác trên cùng một tiện ích Thời tiết. Nhờ đó, người dùng sẽ chủ động hơn khi sắp xếp lịch trình cho các chuyến đi xa.

Bên cạnh đó, thông tin thời tiết được hiển thị ngay trên giao diện thay cho thao tác tìm kiếm trên trình duyệt, hoặc cài đặt thêm các ứng dụng thời tiết khác, người dùng Zalo cũng sẽ có những trải nghiệm tiện lợi hơn. Để cập nhật các thông tin này, người dùng chỉ cần quan tâm tiện ích Thời tiết trên giao diện Zalo.

Zalo hỗ trợ theo dõi chất lượng không khí và chỉ số UV
Quan tâm tiện ích Thời tiết để theo dõi thông tin tất cả các tỉnh thành theo thời gian thực

Được biết, chỉ số AQI trên Zalo được cập nhật theo thời gian thực với số liệu được dẫn từ AirVisual.com. Đây là website tổng hợp chỉ số chất lượng không khí lớn nhất trên thế giới, với dữ liệu thu thập từ các trạm quan trắc của các cơ quan Chính phủ, tổ chức môi trường và cả máy đo cá nhân.

Với chỉ số UV, Zalo dẫn trực tiếp số liệu từ trang Weather.com. Nguồn dữ liệu của website này đến từ hàng vạn trung tâm thời tiết trên toàn cầu, trong đó có nhiều trung tâm từ Hoa Kỳ, Nhật Bản, châu Âu.

Với mong muốn phục vụ tốt hơn các nhu cầu hàng ngày của người dùng, Zalo đang ngày càng hoàn thiện hơn nữa bằng cách tích hợp nhiều tính năng trên cùng một nền tảng. Ngoài liên lạc, làm việc, học tập, người dùng có thể mua sắm, gọi đồ ăn, đặt phòng khách sạn, mua vé máy bay, thanh toán điện nước, thực hiện các thủ tục hành chính, thao tác ngân hàng… ngay trên Zalo. Cập nhật thêm hai chỉ số mới này, Zalo mong muốn sẽ phục vụ tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dùng.

Đừng quá tin vào chế độ ẩn danh của Google Chrome

Đừng quá tin vào chế độ ẩn danh của Google Chrome

Trong những công cụ bảo mật phổ biến hiện nay, chế độ duyệt web ẩn danh của Chrome đang được nhiều người ưa chuộng. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ về công cụ này.

Ngày nay, quyền riêng tư của người dùng đang dần trở thành một điều xa xỉ. Trong quá trình duyệt web, nhiều người sẽ luôn có cảm giác lúc nào mình cũng đang bị theo dõi bởi ai đó, chẳng hạn như Google, Facebook, nhà cung cấp dịch vụ Internet, chính phủ, thậm chí cả người ngồi kế bên.

Chế độ ẩn danh của Chrome được xem là nền tảng duyệt web an toàn, bảo vệ quyền riêng tư tốt, nhất là khi bạn dùng chung thiết bị với người khác. Nhưng đây không phải giải pháp thực sự hoàn hảo như nhiều người nhầm tưởng.

Đừng quá tin vào chế độ ẩn danh của Google Chrome

Cách thức hoạt động của chế độ ẩn danh trên Google khiến nhiều người hiểu lầm và tin tưởng quá mức. Theo nghiên cứu của các chuyên gia bảo mật thuộc đại học Chicago và Đại học Leibniz, đa số người dùng nghĩ chế độ ẩn danh sẽ bảo vệ họ khỏi mã độc quảng cáo, phần mềm độc hại, các chương trình theo dõi và giám sát thông qua cổng kết nối. Tuy nhiên, điều này hoàn toàn không đúng.

Dưới đây là những điều bạn cần biết về các tính năng bảo mật và giới hạn của chế độ ẩn danh Chrome.

Cảnh sát Nga bắt giữ đồng sáng lập NGINX

Cảnh sát Nga bắt giữ đồng sáng lập NGINX

Các nhân viên thực thi pháp luật Nga đã đột kích văn phòng của NGINX tại Moscow, công ty sở hữu phần mềm máy chủ web phổ biến thứ hai trên thế giới, với cáo buộc vi phạm bản quyền từ Rambler, một cổng thông tin Internet và cung cấp dịch vụ email của Nga.

Theo nhiều nguồn tin từ truyền thông địa phương và truyền thông xã hội, cảnh sát đã lục soát và bắt giữ một số nhân viên của NGINX, bao gồm Igor Sysoev, nhà phát triển của NGINX và Maxim Konovalov, đồng sáng lập khác của công ty này.

Hơn 30% các trang web trên Internet hiện nay, bao gồm nhiều trang web phổ biến nhất thế giới như Netflix đang chạy trên phần mềm máy chủ NGINX. Igor Sysoev đã tạo ra phần mềm máy chủ web này vào đầu những năm 2000 và chuyển thành nguồn mở vào năm 2004. Ông thành lập công ty NGINX vào năm 2015. Công ty này hiện được F5 Networks, một công ty công nghệ của Mỹ mua lại với giá 670 triệu USD.

Theo một bản sao của khiếu nại được chia sẻ trên Twitter, Rambler cáo buộc Sysoev đã tạo ra phần mềm máy chủ web nổi tiếng này trong khi đang làm quản trị viên hệ thống cho hãng này. Do đó Rambler tuyên bố sở hữu bản quyền của ứng dụng.

Rambler nói Sysoev đã làm việc cho dự án trong giờ làm việc của anh và đã phân phối chương trình bất hợp pháp, khiến Rambler thiệt hại 51,4 triệu rúp. “NGINX là một công việc chính thức, sự phát triển từ đầu những năm 2000 trong khuôn khổ quan hệ lao động với Rambler, đã được thực hiện bởi Igor Sysoev” Rambler nói với một trang truyền thông Nga. “Do đó, bất kỳ hành động sử dụng chương trình này mà không có sự đồng ý của Rambler Group là vi phạm quyền độc quyền.”

Cảnh sát Nga bắt giữ đồng sáng lập NGINX
Igor Sysoev – cha đẻ của phần mềm máy chủ web NGINX

Tuy nhiên, trong một cuộc phỏng vấn với một trang web khác của Nga vào năm 2012, Sysoev xác nhận rằng ông làm việc tại Rumbler trong những năm bắt đầu làm việc cho dự án, nhưng ông đã tạo ra NGINX trong thời gian rảnh.

Sysoev nói trong cuộc phỏng vấn “Cần lưu ý rằng lập trình không phải là một phần trách nhiệm công việc của tôi, nhưng vì có thời gian và động lực, điều đầu tiên tôi làm là điều chỉnh bản vá để tối ưu các phản hồi của Apache. Sau đó, tôi được yêu cầu xử lý mô-đun mod_proxy. Tôi đã xem xét nó và quyết định viết lại mọi thứ từ đầu, điều này dễ dàng hơn là thích nghi với những cái đang có sẵn”.

Vụ việc này hiện đã được đệ trình theo phần 3 của Điều 146 Bộ luật hình sự Liên bang Nga (vi phạm bản quyền và các quyền liên quan).

Honor Watch Magic: chiếc smartwatch đẹp và tiện dụng

Honor Watch Magic: chiếc smartwatch đẹp và tiện dụng

Được ra mắt cũng Honor 9X tại thị trường Việt Nam trong tháng 12, Honor Watch Magic sẽ bán độc quyền tại Thế Giới Di Động với mức giá hợp lý.  

Honor Watch Magic 42mm là đồng hồ thông minh có thiết kế mỏng (khoảng 9,8mm ở điểm dầy nhất), nhẹ chỉ khoảng 32,5g. Thiết bị mà mình được dịp trải nghiệm đi cùng sợi dây da sang trọng. Bề ngoài Honor Watch Magic dùng thiết kế mặt tròn cổ điển, khung hoàn thiện bằng kim loại sang trọng có khắc chi tiết lên trên. Đối với một thiết bị được dùng nhiều cho hoạt động ngoài trời thì thiết kế khung viền dầy hơn phần kính có thể giúp phần nào tránh được những tai nạn va đập không mong muốn.

Honor Watch Magic: chiếc smartwatch đẹp và tiện dụng

Thiết bị sở hữu màn hình AMOLED kích thước 1.2 inch, độ phân giải 390 x 390 pixels. Đồng hồ mới của Honor tích hợp cảm biến giúp tự động điều chỉnh độ sáng phù hợp với điều kiện bên ngoài, giúp dễ dàng đọc được thông tin dù trời nắng gắt.

Ngoài chức năng đọc thông tin về thời gian, Honor Watch Magic còn tích hợp được những chức năng mà một chiếc đồng hồ thông minh đang sở hữu. Thiết bị này có thể đo được nhịp tim theo chế độ thông minh hoặc đo liên tục 24/7. Watch Magic còn tích hợp GPS giúp định vị chính xác, phù hợp cho việc ghi lại quá trình luyện tập các môn thể thao của người dùng.

Honor Watch Magic: chiếc smartwatch đẹp và tiện dụng

Với công nghệ theo dõi nhịp tim, Honor trang bị công nghệ Huawei TruSeen 3.0 giúp bạn theo dõi nhịp tim. Còn công nghệ TruSleep phân tích chất lượng giấc ngủ và nhịp thở theo thời gian thực. Thiết bị này có thể giúp phân tích kiểu ngủ và đưa ra lời khuyên giúp người sử dụng có giấc ngủ ngon, tái tạo năng lượng cho một ngày làm việc hiệu quả.

Honor Watch Magic: chiếc smartwatch đẹp và tiện dụng

Ngoài ra, Honor Watch Magic còn tích hợp nhiều bài tập và đo đạc các thành tích hoạt động thể thao của người dùng, với các môn phổ biến từ leo núi, đạp xe, bơi lội…

Cạnh phải Honor Watch Magic là hai phím vật lý, với phím ở trên dùng mở menu lựa chọn tính năng, trong khi phím phía dưới sẽ giúp dễ truy cập một tính năng nhanh mà bạn lựa chọn cài đặt.

Honor Watch Magic: chiếc smartwatch đẹp và tiện dụng

Một điểm sáng giá là thời lượng pin của Honor Watch Magic là đủ cho một tuần sử dụng thông thường. Nếu thường xuyên sử dụng tính năng tập thể dục thì thời lượng pin cũng duy trì ở mức gần 5 ngày.

Honor Watch Magic: chiếc smartwatch đẹp và tiện dụng

Hiện Honor Watch Magic có giá 3,99 triệu đồng, được bán độc quyền tại Thế Giới Di Động. Từ ngày 20-22/12, khách hàng khi mua HONOR Watch Magic bất cứ phiên bản nào đều được giảm giá 500.000 đồng tại chuỗi Thế Giới Di Động.

Bạn có thể tham khảo tại địa chỉ này.

VNG Cloud Tech Day 2019 hướng đến nhu cầu chuyển đổi số

VNG Cloud Tech Day 2019 hướng đến nhu cầu chuyển đổi số

Chiều nay 12/12, VNG Cloud, công ty thành viên của VNG Corporation đã tổ chức sự kiện VNG Cloud Tech Day 2019, trình diễn hàng loạt giải pháp đám mây tối ưu dành cho các doanh nghiệp và đối tác có nhu cầu chuyển đổi số tại Việt Nam.

Điểm nhấn của sự kiện là phần chia sẻ về những vấn đề rất thực tế của doanh nghiệp khi phải thích ứng với cách mạng công nghiệp 4.0. Lãnh đạo của các doanh nghiệp, tổ chức lớn như Phú Mỹ Hưng, VTV Digital, hay những startup trong lĩnh vực vận tải như TOT… đã chia sẻ những “bài toán” đầy thách thức của doanh nghiệp khi ứng dụng công nghệ, và họ đã tìm được lối ra như thế nào sau khi triển khai các giải pháp đám mây đích thực do VNG Cloud cung cấp.

VNG Cloud Tech Day 2019 hướng đến nhu cầu chuyển đổi số
Ông Michael Chien – Giám đốc Nhân sự Tập đoàn Phú Mỹ Hưng

“Trong quá khứ, việc kiểm soát công nhân hoàn toàn phụ thuộc vào sổ sách và ghi chép thủ công, mất rất nhiều thời gian và nhân lực mà tính chính xác không cao. Nhưng giờ đây, chính những giải pháp và hạ tầng của VNG Cloud đã giúp Phú Mỹ Hưng giải quyết được những vấn đề đó. Công nghệ AI của VNG Cloud không chỉ giúp kiểm soát số lượng công nhân trong công trường mà còn giám sát vấn đề an toàn và bảo hộ”, ông Michael Chien – Giám đốc Nhân sự tập đoàn Phú Mỹ Hưng chia sẻ tại sự kiện.

VNG Cloud Tech Day 2019 hướng đến nhu cầu chuyển đổi số
Ông Nguyễn Chí Thanh – Giám đốc Kỹ thuật VTV Digital và Ông Phạm Tuấn Tài – Phó giám đốc Kỹ thuật VTV Digital

Trong khi đó, thách thức của VTV Go, ứng dụng chủ lực của VTV Digital, là làm sao để phục vụ tốt cho người dùng đến từ nhiều nhà mạng khác nhau, làm sao để số lượng máy chủ có thể đáp ứng được lượng người dùng xem đột biến tại những thời điểm đặc biệt như SEA GAMES 30.

Theo ông Nguyễn Chí Thanh – Giám đốc Kỹ thuật của VTV Digital thì “Giải pháp trước đây của chúng tôi là tăng số lượng máy chủ và đáp ứng đủ traffic cùng một lúc. Tuy nhiên, việc phải mua hàng trăm server và có đội ngũ kỹ sư lớn để vận hành và kiểm soát tốn rất nhiều chi phí. VTV Go đã tìm đến các giải pháp của VNG Cloud để giải quyết vấn đề này. Với VNG Cloud, việc tăng số lượng server được chủ động, đặt lịch thời điểm để tăng server, tự động co giãn để đáp ứng số lượng traffic lớn. Tương lai, VTV Go sẽ tiếp tục đồng hành cùng VNG Cloud để tăng trải nhiệm người dùng với chất lượng cao, cá nhân hoá và tích hợp công nghệ AI vào VTV Go sâu hơn nữa để phục vụ khách hàng của VTV Go”.

Tại sự kiện, những dịch vụ, giải pháp công nghệ đám mây được đúc kết sau 12 năm kinh nghiệm vận hành hạ tầng lên đến hàng trăm triệu người dùng đã được VNG Cloud trình diễn trước các đối tác và giới truyền thông. Sự khác biệt chính của các giải pháp đám mây do VNG Cloud cung cấp là chúng đều giải quyết những vấn đề rất cụ thể. Dựa trên việc phân tích và hiểu rõ những vấn đề riêng có của mỗi doanh nghiệp, mỗi ngành hàng trong việc tối ưu hóa chi phí, vận hành, nâng cao chất lượng dịch vụ, trải nghiệm khách hàng, tăng doanh thu, VNG Cloud luôn đưa ra những bộ giải pháp công nghệ thật sự “đồng hành” với doanh nghiệp và giải quyết triệt để từng bài toán riêng đó.

Các dịch vụ điện toán đám mây của VNG Cloud đều được phát triển bởi đội ngũ kỹ sư Việt Nam từng có nhiều năm kinh nghiệm xây dựng hạ tầng cho các tập đoàn hàng đầu thế giới như Microsoft, IBM, AWS…; giải quyết những bài toán đặc thù của doanh nghiệp Việt, hỗ trợ các doanh nghiệp Việt thu ngắn khoảng cách với doanh nghiệp nước ngoài trên hành trình chuyển đổi số.

VNG Cloud Tech Day 2019 hướng đến nhu cầu chuyển đổi số
Ông Vũ Minh Trí, Tổng Giám Đốc VNG Cloud, Phó Tổng Giám Đốc VNG.

“Chuyển đổi số đang là vấn đề cấp thiết mà mọi doanh nghiệp đều cần phải tiến hành trong thời đại 4.0. Nhưng triển khai bằng cách nào thì tự bản thân mỗi doanh nghiệp DN phải hiểu rõ mình muốn gì, cần gì, từ đó mới biết mình phải có hành động gì, chuyển đổi những gì. Sẽ không có ngoại lệ trong chuyển đổi sổ. Gần như tất cả các ngành kinh doanh truyền thống đều sẽ chịu tác động lớn của chuyển đổi số. Nếu không thay đổi thì chúng ta sẽ rất khó tồn tại, chứ chưa nói tới việc cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài”, ông Vũ Minh Trí – Tổng giám đốc VNG Cloud, Phó Tổng giám đốc VNG, nhấn mạnh.

Theo báo cáo của International Data Corporation (IDC), ước tính trong năm 2019, thế giới sẽ chi 1,18 nghìn tỷ USD cho chuyển đổi số. Đến năm 2020, thị trường này sẽ mở rộng thêm 67% lên gần 20 nghìn tỷ USD và đến năm 2025, nền kinh tế kỹ thuật số (digital economy) dự kiến sẽ đóng góp 24,3% vào GDP toàn cầu.

Tuy nhiên, tỷ lệ doanh nghiệp Việt chưa bắt đầu chuyển đổi số còn khá lớn, gấp 1,5 lần so với thế giới. Vấn đề lớn nhất của các doanh nghiệp là không biết bắt đầu chuyển đổi số từ đâu, chưa tìm được mô hình nào phù hợp với đặc thù của riêng mình; chưa tìm được đối tác đồng hành tin cậy cả về kinh nghiệm, năng lực, công nghệ lẫn chi phí.

Chính vì thế, ngày hội VNG Cloud Tech Day 2019 là dịp để các doanh nghiệp cùng trao đổi thẳng thắn và tìm kiếm đối tác tin cậy để có thể đồng hành lâu dài, đồng thời giải các bài toán về chi phí, vận hành, chất lượng dịch vụ, trải nghiệm khách hàng, tăng doanh thu thông qua ứng dụng công nghệ.

Tai nghe thông minh cảnh báo mối nguy xung quanh

Tai nghe thông minh cảnh báo người đi bộ về mối nguy xung quanh

Các nhà nghiên cứu từ Đại học Columbia (Bắc Carolina, Barnard, Mỹ) đã phát minh ra mẫu tai nghe thông minh chuyên cảnh báo người đi bộ khi gặp nguy hiểm.

Ngày nay, khi tham gia giao thông, người đi bộ thường không tập trung nhìn đường mà bị phân tâm vào những hoạt động khác như nghe nhạc, bấm điện thoại hoặc lơ là không chú ý xe cộ xung quanh dẫn đến một số trường hợp đáng tiếc xảy ra.

Đặc biệt, những người đi đường đeo tai nghe thường không thể nghe được tiếng còi xe, tiếng la hét và âm thanh của xe đang lao vào mình. Vấn đề này từng được cảnh báo nhiều lần nhưng vẫn không thuyên giảm mà có dấu hiệu tăng lên. Ở Mỹ, tỷ lên thương tật và tử vong do đi bộ đã tăng gấp ba lần trong bảy năm qua.

Tai nghe thông minh cảnh báo người đi bộ về mối nguy xung quanh

Chính vì thế, các nhà nghiên cứu đã tạo ra một loại tai nghe thông minh có khả năng cảnh báo người đi bộ khi có mối nguy đang đến gần. Chiến tai nghe được trang bị nhiều microphone thu nhỏ, chuyên xử lý tín hiệu thông minh để phát hiện âm thanh xe đang đến gần.

Khi sắp có nguy hiểm, hệ thống sẽ gửi cảnh báo đến người dùng thông qua tai nghe. Nhóm nghiên cứu tin rằng khi được phát triển rộng rãi, mẫu tai nghe này sẽ giúp làm giảm thương tích và tử vong cho người đi bộ.

Dự án này được Quỹ khoa học quốc gia Mỹ tài trợ 1,2 triệu USD từ năm 2017. Quá trình nghiên cứu và phát triển khá phức tạp, liên quan đến việc cài nhiều microphone vào tai nghe, đồng thời thiết kế kênh liên lạc để trao đổi và xử lý âm thanh xung quanh người đi bộ.

Tai nghe thông minh cảnh báo người đi bộ về mối nguy xung quanh

Bên cạnh đó, hệ thống cũng cần phải trích xuất tín hiệu báo nguy hiểm một cách chính xác. Thiết bị sẽ được trang bị mạch tích hợp tùy chỉnh có công suất cực thấp để trích xuất những tính năng có liên quan đến âm thanh nhưng chỉ sử dụng rất ít năng lượng pin.

Sẽ có ứng dụng riêng trên điện thoại thông minh, sử dụng các mô hình học máy để phân loại hàng trăm tín hiệu âm thanh từ đường phố ở thành thị và những phương tiện xung quanh để cảnh báo người dùng khi họ gặp nguy hiểm.

Mẫu tai nghe thông minh này đang được thử nghiệm trên đường phố New York. Nhóm nghiên cứu hy vọng sẽ tạo ra một nguyên mẫu và chuyển giao cho một công ty thương mại nào đó.