Microsoft Word là ứng dụng soạn thảo văn bản cực kỳ phổ biến, đáp ứng đầy đủ mọi nhu cầu của người sử dụng. Bài viết hướng dẫn bạn tạo mục lục tự động với Word.
Tạo mục lục tự động trong Microsoft Word theo 4 bước
Quá trình làm luận văn, báo cáo bằng phần mềm Microsoft Word, việc tạo mục lục là rất quan trọng. Nếu bạn chưa biết cách thì hãy làm theo hướng dẫn sau:
Bước 1: Thiết lập hiển thị cho tiêu đề trong Microsoft Word
Trước khi tạo mục lục, bạn thiết lập cách hiển thị cho tiêu đề (header). Bạn có thể sử dụng các tiêu đề mặc định của Word như: H1 (Heading 1), H2 (Heading 2) và H3 (Heading 3).
Nếu muốn sử dụng thêm nhiều heading khác, bạn vào menu Home > Styles, chọn All Styles. Lúc này bạn có thể sử dụng H4 (Heading 4), H5 (Heading 5), H6 (Heading 6), Subtitle, Title, và TOC Heading.
Bước 2: Chọn nơi và hình thức xuất hiện cho mục lục.
Từ menu Home bạn chọn Heading tương ứng. Để dễ sử dụng, bạn nên chọn các Heading giảm dần như hình dưới.
Để thấy các tiêu đề trong văn bản nhanh chóng và dễ dàng, bạn chọn View và đánh dấu vào ô Navigation Pane.
Khi đó, một cửa sổ sẽ xuất hiện bên trái của văn bản. Nó hiển thị tất cả các heading, sub-heading …..
Bước 3: Tạo mục lục tự động trong Word
Đầu tiên, bạn tạo một trang trắng bằng cách chọn Insert > Blank Page. Tiếp đến chọn References > Table of Contents, lựa chọn định dạng mục lục mà bạn cần.
Hình dưới là mẫu mục lục mà bạn có sau khi thực hiện các bước trên:
Bạn vẫn có thể thay đổi các tiêu đề trong tài liệu này, nhưng những thay đổi này nó sẽ không tự động cập nhật trong mục lục.
Để cập nhật, chỉ cần nhấp vào bên trong nó và chọn Update Table ở đầu trang.
Lúc này, Word sẽ hỏi bạn muốn cập nhật theo số trang hay toàn bộ tài liệu của bạn. Tùy theo mục đích sử dụng, bạn có thể chọn một trong hai cách sau:
Chỉ cập nhật số trang (khi bạn chỉ chỉnh sửa văn bản và làm thay đổi số trang).
Cập nhật số trang và nội dung mục lục (khi bạn làm thay đổi số trang và thêm các tiêu đề cho văn bản).
Bước 4: Tùy chỉnh mục lục
Ngoài ra bạn cũng có thể tự tạo mục lục, bằng cách chọn Custom Table of Contents để thực hiện việc tùy chỉnh:
Nếu nhấn vào Options, bạn có thể chọn thêm các mục để tạo với TOC. Và khi bạn di chuyển xuống dưới, bạn có thể chọn Subtitle và TOC heading.
Một tùy chỉnh khác cho mục lục là bạn có thể nhấn vào nút Modify. Nếu bạn nhấn chuột phải vào TOC và chọn Font or Paragraph, nó sẽ định dạng TOC. Ngoài ra, bạn có thể chỉnh sửa các cấp bậc của TOC như là: TOC 1 là H1, TOC 2 là H2 ……
Bạn cũng có thể tạo các kiểu font hay thay đổi các heading theo ý của bạn khi nhấn chọn Modify lần nữa.
Ở nút Format, bạn có thể tùy chỉnh để cài đặt lại tất cả: paragraph, các tab, border, frame, numbering…. Ở đây ta có H1 in đậm và cỡ chữ lớn:
Cuối cùng, muốn đến một trang bất kỳ, bạn chỉ cần nhấn Ctrl + click chuột vào đề mục mà bạn muốn đến. Tuy nhiên bạn có thể thay đổi việc giữ phím Ctrl, bằng cách vào File > Advanced. Trong mục Editing options bỏ chọn mục Use Ctrl + click to follow hyperlink.
CitiPass của TrustPay là thẻ thanh toán điện tử trả trước phục vụ cho mục đích du lịch, hỗ trợ giao thức kết nối NFC.
Hôm 13/10, TrustPay đã chính thức giới thiệu thẻ thanh toán thông minh CitiPass, cung cấp phương thức thanh toán hiện đại và tiện ích, thúc đẩy mô hình lữ hành tiết kiệm tại miền Tây Nam Bộ, hướng đến tiêu dùng thông minh dành cho du khách khi đến Việt Nam.
Giải pháp thẻ thanh toán thông minh CitiPass
CitiPass là thẻ thanh toán trả trước dành riêng cho mục đích du lịch, sử dụng như một công cụ thanh toán điện tử. Thẻ CitiPass hoàn toàn phù hợp cho đề án thanh toán không dùng tiền mặt đang triển khai tại Việt Nam với giao thức an toàn, hiệu quả và tiết kiệm cho người dùng.
CitiPass có thể sử dụng với các thiết bị POS/mPOS, tích hợp tính năng nhận ưu đãi, hoàn tiền (cashback) qua các chương trình khách hàng thân thiết (loyalty) với nhiều đối tượng phù hợp cho khách du lịch, cư dân địa phương. Mô hình đã thành công tại nhiều điểm đến nổi tiếng như London, Paris, New York, Madrid, Singapore…
CitiPass có tính năng linh hoạt như thanh toán qua NFC, quản lý số dư tài khoản qua ứng dụng, hưởng ưu đãi khi thanh toán… Với các đơn vị phối hợp, CitiPass còn giúp quảng bá thương hiệu thông qua hình ảnh đính kèm trên thẻ, thay thế thẻ thành viên mà nhiều đơn vị đang triển khai với chi phí tiết kiệm.
Thẻ CitiPass phù hợp cho du khách khi thanh toán cho các dịch vụ phổ thông như đi lại, ăn uống, lưu trú… bên cạnh những chương trình ưu đãi mà TrustPay mang đến cho khách hàng khi sử dụng thẻ.
Ông Vương Lê Vĩnh Nhân, CEO của Trustpay cho biết, Citipass được xem là mô hình thẻ thông minh nhờ vào tính năng linh hoạt cho người dùng như thanh toán thuận tiện qua giao thức NFC, quản lý nhanh số dư tài khoản qua ứng dụng, hưởng ưu đãi khi thanh toán… Với các đơn vị phối hợp, CitiPass còn giúp quảng bá tốt hơn thương hiệu thông qua hình ảnh đính kèm trên thẻ, thay thế tốt thẻ thành viên mà nhiều đơn vị đang triển khai với chi phí tiết kiệm.
Tăng cường phát hành thẻ và điểm chấp nhận thanh toán
Tại Việt Nam, Cần Thơ là địa phương tiên phong triển khai CitiPass, nhằm mang đến cho du khách loại hình thanh toán hiệu quả, tiết kiệm, tránh những sự cố rủi ro trong quá trình sử dụng. Giải pháp còn hướng đến mục tiêu chung của thành phố trong việc thúc đẩy ngành công nghiệp không khói, trong đó du lịch là một thế mạnh và CitiPass được xem như một phương thức thanh toán an toàn.
Đến giữa năm 2017, CitiPass đặt kế hoạch cung cấp đến hơn 500 doanh nghiệp tại khu vực, phát hành 100.000 thẻ và hơn 2.000 điểm chấp nhận thanh toán, mang đến hệ sinh thái tiêu dùng thông minh và tiết kiệm cho mọi người.
Đồng hành với phương án thanh toán hiệu quả, tiết kiệm, TrustPay cũng hướng đến nhiều hoạt động xã hội thiết thực, thông qua phối hợp với nhiều Ban/Ngành/Đoàn thể nhằm mang đến nhiều giá trị hơn cho cộng đồng với nhiều công trình ý nghĩa dành cho các vùng miền khó khăn trên cả nước.
Ở phần 7 của loạt bài Word 2003 cơ bản sẽ nói về định dạng tài liệu, căn chỉnh, tuỳ biến Header và Footer phục vụ cho việc trình bày và in ấn văn bản.
19. Định dạng tài liệu với Word 2003:
a. Thay đổi cỡ giấy
Word 2003 sử dụng kiểu giấy Letter (dài to hơn khổ A4). Nếu in với khổ giấy này thì cài đặt canh lề sẽ hiển thị khác với in bằng giấy A4.
Vì thế bạn cần chỉnh khổ giấy bằng cách vào File > Page Setup > thẻ Paper, mục Paper size bạn nhấp
để tìm, nhấp Default > Yes để Word mặc định kích cỡ giấy khi in.
b. Thay đổi hướng in
Để đổi hướng in, bạn vào Page Setup > thẻ Margins, chọn hướng in trong phần Orientation
c. Canh lề tài liệu trước khi in:
Bạn vào Page Setup > thẻ Margins, mục Margins bạn nhập kích thước căn lề phía trên (Top), dưới (Bottom), trái (Left) và phải (Right).
Gutter và Gutter position để nhập kích thước và vị trí rãnh lề giữa các trang – dùng chừa gáy để đóng thành cuốn.
Bạn cũng có thể nhấp nút Default để mặc định cho tài liệu được tạo sau này.
d. Ngắt trang:
Để ngắt và sang trang mới, bạn đặt chuột tại điểm muốn kết thúc và bấm Ctrl + Enter, ở chế độ xem dạng Normal (View > Normal) thì trang được ngắt sẽ như hình dưới
Để xoá trang được ngắt, bạn chuyển sang chế độ Normal, đặt con trỏ vào vị trí của trang được ngắt và nhấn Delete.
20. Chèn nội dung vào Header/Footer trong Word 2003:
Header và Footer là khu vực cho bạn chèn các thông tin cần thiết, thường bao gồm tên tài liệu, tác giả, số trang… và sẽ xuất hiện trên toàn bộ các trang. Bạn có thể thấy thông tin này trên màn hình khi chọn xem Print Layout và Print Preview, nhưng không thấy được trong Normal.
Để tạo Header/Footer, bạn vào menu View > Header and Footer, phần nội dung văn bản sẽ được Word 2003 làm mờ đi, thanh công cụ Header and Footer sẽ xuất hiện như ảnh dưới.
Để chuyển qua lại giữa Header và Footer, bạn nhấp
Switch Between Header and Footer
Một số công cụ trên thanh Header and Footer:
Bấm vào thì Word sẽ hiển thị Header/Footer của phần trước và phần kế tiếp (chỉ có tác dụng khi tài liệu được tạo ra từ nhiều phần).
Đây là năm đầu tiên diễn ra sự kiện Google DevFest tại thành phố Cần Thơ, đánh dấu bước tiến mới trong sự phát triển của cộng đồng GDG tại Việt Nam
Sau thành công của Google I/O Extended Cần Thơ vào tháng 6 vừa qua đã thu hút hàng trăm bạn trẻ đến tham gia, vào ngày 15/10/2016 Google Developer Group (GDG) Việt Nam sẽ tổ chức sự kiện Google DevFest Cần Thơ 2016 tại Trung tâm Dịch vụ Việc làm Thanh niên TP. Cần Thơ
Google DevFest là chuỗi sự kiện được diễn ra hằng năm tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP. HCM.
Trong năm 2015 vừa qua, GDG Việt Nam là một trong những cộng đồng người yêu và làm công nghệ có tốc độ phát triển tốt nhất trong khu vực châu Á. Từ con số 30 thành viên vào năm 2013, đến hết tháng 5/2016 GDG Việt Nam đã chào đón hơn 12.000 thành viên tham gia thường xuyên các hoạt động của GDG tại các thành phố trên khắp cả nước.
Những chủ đề dự kiến sẽ được trình bày tại Google DevFest Cần Thơ 2016:
Giới thiệu hệ điều hành Android 7.0
Vấn đề bảo mật trên Android
Android Studio 2.0 – Những cải tiến nổi bật dành cho lập trình viên
Khởi nghiệp trong công nghệ
Chia sẻ từ cộng đồng khởi nghiệp tại Cần Thơ
Như thường lệ, những sự kiện do GDG Việt Nam tổ chức đều hoàn toàn miễn phí cho cộng đồng. Bên cạnh đó, ban tổ chức còn chuẩn bị nhiều món quà lưu niệm dành cho tất cả mọi người tham dự sự kiện, những phần quà đặc biệt và những phần ăn nhẹ giữa giờ, ăn trưa dành cho những bạn ở lại tham dự sự kiện vào buổi chiều.
Thời gian và địa điểm sự kiện Google DevFest Cần Thơ 2016
Thời gian: Sự kiện sẽ diễn ra cả ngày
Buổi sáng: Từ 08:00 đến 12:00
Buổi chiều: Từ 13:00 đến 17:00
Địa điểm:
Trung tâm Dịch vụ Việc làm Thanh niên thành phố Cần Thơ
Số 41 Cách Mạng Tháng Tám, P. An Hòa, Q. Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Tìm hiểu thông tin sự kiện tại https://devfest.vn/
Sharp mới đây đã ra mắt chiếc Aquos Xx3 mini tại thị trường Nhật, mẫu smartphone này có màn hình 4,7-inch FullHD với mật độ 469ppi.
Aquos Xx3 mini là smartphone hướng đến đối tượng người dùng trẻ cần một chiếc máy mạnh, đẹp và gọn gàng. Sản phẩm có 5 tùy chọn phiên bản màu sắc thời trang: đen, xanh, hồng, trắng, xanh lá.
Tuy nhỏ nhắn nhưng Xx3 mini lại mạnh mẽ với màn hình công nghệ IGZO độ phân giải Full HD. Về cấu hình, Xx3 mini dùng bộ xử lý 8 nhân Qualcomm Snapdragon 617, RAM 3GB, bộ nhớ trong 16GB. Máy hỗ trợ khe cắm thẻ microSD, cameara sau 21MP khẩu độ f/1.9, camera selfie đạt 8MP.
Xx3 mini còn được Sharp trang bị kết nối 4G LTE, Wi-Fi băng tần kép (Dual-band), Bluetooth 4.2, NFC, pin 2.400mAh và chạy Android 7.0 Nougat. Máy có kích thước 135 x 67 x 8,6mm, trọng lượng 135 gam.
Bài viết nhằm chỉ ra những khác biệt cơ bản giữa các thuật ngữ trí tuệ nhân tạo (AI) máy học (Machine Learning) và Deep Learning.
AI: Trí thông minh của con người, trình diễn bởi máy móc
Trí tuệ nhân tạo (Artificial intelligence – AI) là trí tuệ được biểu diễn bởi bất cứ một hệ thống nhân tạo nào. Nó là tương lai, là khoa học viễn tưởng, và là một phần trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta.
Ví dụ như việc huyền thoại cờ vây thế giới Lee Se-dol, đến từ Hàn Quốc, đã bị máy tính AlphaGo của Google đánh bại. Điều này đánh dấu một bước tiến đáng kể trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Một trong những ví dụ sớm nhất của trí tuệ nhân tạo là trò chơi King me: chương trình máy tính đầu tiên biết chơi cờ vua, khuấy động một làn sóng trong thập niên 1950. Nó được viết khi máy tính đầu tiên được phát minh.
AI có tất cả các giác quan (thậm chí có thể nhiều hơn) như những gì chúng ta làm. Khi các hệ thống máy tính được nối lại với nhau, chúng có thể giải quyết những khó khăn. Và quan trọng nhất là khi áp dụng đúng thuật toán, người ta có thể “dạy học” cho máy tính.
Máy học (Machine learning) – Một cách tiếp cận đến trí tuệ nhân tạo
Machine learning là sử dụng các thuật toán để phân tích dữ liệu, học hỏi từ nó, để từ đó thực hiện một hành động hay các dự đoán về điều gì đó trên thế giới. Vì vậy, thay vì dùng lập trình một phần mềm lập đi lặp lại với một tập các hướng dẫn nhiệm vụ cụ thể, máy được “đào tạo” bởi một lượng lớn dữ liệu và thuật toán để nó học hỏi xem làm thế nào để thực hiện nhiệm vụ.
Công nghệ máy học (Machine Learning) được Google áp dụng cho việc lọc spam trên dịch vụ Gmail
Máy học có thể đem lại nhiều ứng dụng như gợi ý phim của Netflix, khả năng nhận diện khuôn mặt của Facebook và khả năng lựa chọn đối tượng phù hợp của các phần mềm hẹn hò.
Deep learning: Một kỹ thuật bổ sung cho máy học
Deep learning đã và đang là một chủ đề AI được bàn luận rất sôi nổi. Đây là một thuật toán dựa trên ý tưởng từ bộ não của con người tới việc tiếp thu nhiều tầng biểu đạt. Nó đã thúc đẩy tiến bộ trong các lĩnh vực đa dạng như nhận thức, dịch tự động, nhận diện giọng nói….
Deep Learning có một tương lai đầy hứa hẹn với việc ứng dụng vào điều khiển xe tự lái hay robot quản gia. Mặc dù các sản phẩm này còn nhiều hạn chế, nhưng những gì chúng thực hiện được thực sự rất khó tưởng tượng nổi ở thời điểm vài năm trước đây.
Ngày nay, máy móc sau khi được huấn luyện sẽ có thể nhận dạng hình ảnh và xác định các đối tượng trong ảnh, cũng như hiểu được nội dung trong bức ảnh đó. Từ cách nhận biết mèo, đến nhận biết các chỉ số trong bệnh ung thư máu và khối u trong Chụp cộng hưởng từ (MRI).
Deep learning nói riêng và trí tuệ nhân tạo nói chung thực sự có nhiều ứng dụng rất tuyệt vời như: xe tự lái, y tế dự phòng tốt, thậm chí cả đề xuất trong phim ảnh.
Có lẽ còn phải chờ khá lâu nữa những hệ thống AI “có tri giác” mới thực sự xuất hiện, nhưng những gì các công ty lớn như Google, Facebook, IBM đang làm hiện nay cũng tương tự với việc đặt những viên gạch đầu tiên mở ra một kỹ nguyên mới cho trí tuệ nhân tạo.
Phần 6 của loạt bài hướng dẫn sử dụng Word 2003 cơ bản sẽ đề cập đến cách đặt Tab, đánh chỉ mục, vẽ đường viền cho văn bản
16. Đặt Tab cho văn bản trong Word 2003
Word 2003 cho phép bạn đặt Tab trái, trung tâm hay bên phải. Các tab được đặt trên thanh thước (Ruler) của Word, nếu màn hình bạn chưa có thước, bạn chọn menu View > Ruler.
Word 2003 hiển thị biểu tượng của tab ở góc trên bên trái thước, nhấp chuột vào bạn sẽ thấy các biểu tượng sau:
Tab canh trái.
Tab canh giữa.
Tab canh phải.
Tab canh dấu thập phân, tab này có tác dụng sẽ canh ngay điểm đặt dấu chấm (“.”)
Tab gạch đứng, khi đặt tab này sẽ tạo ra một đường thẳng trên màn hình soạn thảo.
Để đổi tab đã đặt trên thước, chọn menu Format > Tab, hộp thoại Tabs như bên dưới sẽ hiện ra
Để đồng ý tất cả bạn nhấn Ok để trở về màn hình soạn thảo.
Vậy là từ giờ, mỗi khi bạn xuống một dòng mới và bấm nút Tab, con trỏ sẽ nhảy đến vị trí Tabs bạn đã đặt, kèm theo là các thuộc tính bạn đã định sẵn.
17. Lập chỉ mục cho văn bản:
Word 2003 cung cấp cho bạn 2 nút công cụ lập chỉ mục là:
đánh dấu ký hiệu
đánh dấu bằng số thứ tự .
Để đổi ký hiệu khác, bạn vào menu Format > Bullets and Numbering, thẻ Bulleted bạn chọn kiểu, có thể nhấp Customize để chọn thêm các kiểu khác.
Để đổi kiểu số thứ tự, bạn cũng mở hộp thoại Bullets and Numbering, thẻ Numbered và thực hiện như trên
Nếu đánh số đầu dòng, bạn sẽ thường xuyên gặp hiện tượng số không như mong muốn, ví dụ số nhảy theo thứ tự từ các mục ở trên (mà không phải bắt đầu từ 1), hay bạn muốn tiếp tục với dãy số thứ tự ở trên. Khi đó bạn hãy dùng 2 tuỳ chọn như hình dưới
Restart numbering cho phép bạn đánh số lại từ đầu (bắt đầu bằng 1)
Continue previous list cho phép bạn tiếp tục đánh số theo dãy ở trên.
Hai tuỳ chọn này cũng có trên menu chuột phải. Bạn nhấp chuột phải vào số thứ tự, menu sẽ hiện ra với biểu tượng số thứ tự đó được bôi đậm như hình dưới.
18. Vẽ đường viền cho văn bản trong Word 2003:
Để vẽ đường viền, bạn đặt con trỏ vào phần văn bản cần tạo đường viền, nhấp chuột vào biểu tượng
Outside Border trên thanh công cụ định dạng.
Để chọn các kiểu đường viền khác bạn nhấp vào
một loạt kiểu đường viền như trên, dưới, trái hay phải sẽ hiện như hình:
Để vẽ đường viền cho một từ hay một câu, bạn dùng chuột chọn nội dung đó rồi thao tác như trên.
Nếu muốn đổi chi tiết, bạn cũng chọn nội dung cần tạo viền, vào menu Format > Border and Shading > chọn thẻ Border.
Tại màn hình này có các tùy chỉnh:
Setting: chọn kiểu của viền như Box, Shadow…
Style: chọn dạng nét viền.
Color: Chọn màu cho viền.
Width: Chọn kích cỡ viền.
Preview: Xem trước kết quả.
Để tạo đường viền cho trang soạn thảo, bạn cũng vào Borders and Shading > Page Border.
Cuối cùng sự tồn tại của S-Fone đã có thể đi tới hồi kết khi giấy phép hoạt động của nhà mạng này đã chính thức hết hạn từ 12/9 vừa qua.
Được cấp giấy phép thiết lập mạng và cung cấp dịch vụ thông tin di động mặt đất vào tháng 4/2002, Công ty CP dịch vụ Bưu chính viễn thông Sài Gòn (SPT) đã bước chân vào thị trường viễn thông với nhà mạng thương hiệu S-Fone. Ngày 12/9/2016 vừa qua, giấy phép này đã hết hạn, và đây cũng là thời điểm SPT có thể thở phào nhẹ nhõm khi trút được “cục nợ” đã đeo bám mình nhiều năm nay.
Theo nguồn tin của Kinh tế & Đô thị, khi giấy phép trên hết hạn, SPT cũng từng xin Cục Viễn thông (Bộ TT&TT) gia hạn nhưng không được chấp nhận. Điều này đồng nghĩa với việc băng tần 850 MHz của nhà mạng này sẽ bị thu hồi, đây cũng là băng tần đang được rất nhiều “ông lớn” trong làng viễn thông Việt thèm muốn.
Đầu năm 2013, nhiều cựu nhân viên S-Fone đã tụ tập trước chi nhánh Hà Nội đòi nợ lương, bảo hiểm.
Nhìn vào toàn bộ quá trình phát triển của S-Fone, từ thăng tới trầm, có thể thấy đây là nhà mạng có số phận hết sức đặc biệt. Hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển thành nhà mạng hàng đầu Việt Nam: tiền có, công nghệ có. Nhưng chỉ sau 10 năm hoạt động đã buộc phải tồn tại với tình trạng “chết lâm sàng” trong một thời gian dài.
Chính thức cung cấp dịch vụ viễn thông tại Việt Nam vào giữa năm 2003, S-Fone được hầu hết người dùng cũng như giới chuyên gia kỳ vọng sẽ phá vỡ thế độc tôn của bộ đôi “anh em” nhà VNPT là VinaPhone và MobiFone trong nhiều năm trước đó. Có đối tác chính là SK Telecom – nhà mạng hàng đầu Hàn Quốc cùng vốn đầu tư ban đầu 230 triệu USD, sau đó tăng lên hơn 540 triệu USD, là doanh nghiệp đầu tiên có khả năng cung cấp dịch vụ 3G… những yếu tố này đủ khiến ngay cả người khó tính nhất cũng tin rằng S-Fone sẽ thành công.
Thực vậy, với đầu số 095, S-Fone đã có một giai đoạn phát triển cực kỳ mạnh mẽ. Tính tới đầu 2008, nhà mạng này đã có hơn 3 triệu thuê bao, mặc dù khá nhỏ bé so với VinaPhone và MobiFone tại thời điểm đó, nhưng đây cũng là con số khiến 2 “ông lớn” này giật mình.
Tuy nhiên đây cũng là “đỉnh” cao nhất mà S-Fone có thể vươn tới, và ngay sau đó quá trình lao xuống “vực sâu” đã bắt đầu. Mọi thứ cùng đồng loạt quay lưng với nhà mạng này.
Công nghệ chính của S-Fone là CDMA đã bộc lộ hàng loạt điểm yếu không thể phù hợp với thị trường Việt Nam, nơi mà GSM đang được VinaPhone và MobiFone sử dụng giữ vào trò chủ đạo. Tình trạng nghẽn, mất mạng xảy ra liên tục khiến người dùng lần lượt rời bỏ mạng di động này với số lượng lớn.
Bên cạnh đó, trong giai đoạn này thị trường cũng cạnh tranh gay gắt hơn nhiều với sự xuất hiện của hàng loạt các nhà mạng khác như HT Mobile, đặc biệt là hãng viễn thông số 1 Việt Nam ở thời điểm hiện tại – Viettel. Không chỉ thế, trong cuộc đua khuyến mại ồ ạt do bộ 3 VinaPhone – MobiFone – Viettel khởi xướng, S-Fone đã ngay lập tức tỏ ra hụt hơi và bị bỏ xa lại phía sau.
Tới tháng 8/2009, sau một thời gian dài doanh thu cũng như lượng khách hàng sụt giảm mạnh, SK Telecom đã chấm dứt đầu tư vào S-Fone. Sự chia tay đã khiến S-Fone lâm vào thảm cảnh trong những năm sau đó khi liên tục nợ nần đối tác, sa thải nhân viên, cũng như buộc phải thu gọn vùng phủ sóng chỉ giữ lại ở các thành phố lớn là Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng…
Vào tháng 7/2012, S-Fone đã bất ngờ ra quyết định ngừng hợp đồng với toàn bộ nhân viên, đóng cửa tất cả các điểm giao dịch, website chính thức ngừng hoạt động. Tới tháng 12/2012, lãnh đạo nhà mạng này xác nhận đã mất khả năng chi trả và rơi vào tình trạng “chết lâm sàng” từ đó cho tới nay.
Đáng chú ý là tới đầu năm 2013, nhiều cựu nhân viên của nhà mạng này đã treo biểu ngữ tại chi nhánh Hà Nội nhằm đòi trả nợ lương, bảo hiểm xã hội cũng như trợ cấp thất nghiệp.
Việc bị thu hồi băng tần 850 MHz có lẽ là giải pháp tích cực nhất dành cho SPT ở thời điểm này, nhờ đó họ có thể rút chân ra khỏi “con tàu đắm” S-Fone. Tuy nhiên để giải quyết quyền lợi cho người lao động đang bị S-Fone nợ lương, bảo hiểm hoặc các khoản nợ của đối tác lại là vấn đề vô cùng phức tạp và chắc chắn SPT sẽ rất đau đầu với những khoản này.
New York Times cho biết Samsung vẫn chưa thể xác định được chính xác nguyên nhân dẫn tới sự cố cháy nổ của Galaxy Note7. Tuy nhiên theo một số nhà phân tích thì nguyên nhân có thể nằm ở thiết kế máy.
Theo Phonearena, Galaxy Note7 có nhiều cái “đầu tiên” về mặt thiết kế, nhưng vô tình đây lại là nguyên nhân dẫn tới cháy nổ. Điển hình như Samsung đã sử dụng hợp kim nhôm series 7000 cứng nhất cho phần khung sườn và các cạnh, giúp máy cứng cáp hơn 1,3 lần, chống xước cao gấp 1,2 lần so với Galaxy S7.
Thiết kế có vấn đề
Nhằm tạo ra không gian đủ lớn và phẳng để sử dụng được bút S-Pen, Samsung đã áp dụng kỹ thuật “tạo hình nhiệt 3D” (3D thermoforming) để tạo ra độ dốc cao nhất ở phần rìa của mặt kính cong. Chưa dừng lại, Samsung còn muốn đảm bảo thiết kế hoàn toàn “đối xứng” nên đã cố xử lý phần lưng kim loại phía sau cũng có độ dốc tương tự như màn hình ở phía trước, làm Galaxy Note7 trở thành chiếc máy có độ dốc nhất từ trước tới giờ của hãng. Điều này vô tính khiến cho pin bị chèn ép với mật độ phần cứng quá cao bên trong, dễ hình thành nên nguy cơ cháy nổ.
Không loại trừ pin…
Trong đợt thu hồi đầu tiên, một số văn bản rò rỉ ra từ cơ quan bảo vệ người tiêu dùng Hàn Quốc cho thấy pin của Galaxy Note7 sản xuất bởi công ty con của hãng là Samsung SDI. Viên pin này hơi lớn hơn một chút so với phần khung đặt pin.
Đồng thời, các dĩa ngăn cách anode và cathode bên trong cũng quá gần với các cạnh, do đó chúng sẽ rất dễ bị ép khi có áp lực, từ đó làm ngắn mạch pin và gây nên tình trạng quá nhiệt. Đồng thời họ còn phát hiện ra một số vấn đề khác trong việc đóng gói các cell pin, thí dụ như các lớp băng cách điện và lớp phủ trên cathode.
Một vài thành phần trong số này không được sản xuất bởi Samsung SDI mà từ những công ty đối tác khác, nên cũng chưa thể chắc chắn Samsung SDI là thủ phạm chính của vụ việc này.
Nếu tách riêng lẻ, các vấn đề trên không thể khiến cho Galaxy Note7 tự phát nổ, nhưng nếu cùng xuất hiện trên một thiết bị, nó sẽ tạo nên một “tổ hợp nguy hiểm” và đặc biệt là nếu có áp lực tác động lên những đĩa phân cách.
Vậy áp lực đó ở đâu mà có?
Một trong những giả thuyết cho rằng thủ phạm chính là do phần viền cong quá dốc mà Samsung đã tạo ra. Những chiếc đai phân cách trong viên pin được đặt quá gần phần rìa, và khi hàn chặt máy nhằm đảm bảo chống nước, toàn bộ cấu trúc sẽ chịu áp lực cao hơn bình thường. Phonearena cho rằng cùng với một số lỗi trong bản thân viên pin thì điều này đã giải thích cho đợt thu hồi đầu tiên.
…đến mạch điện áp
Đợt thu hồi thứ 2 vẫn còn một số bí ẩn, khi vài thông tin rò rỉ cho rằng pin vẫn có một số vấn đề, mặc dù tất cả đều được sản xuất bởi nhà máy tại Trung Quốc của Amperex Technology Ltd (một đơn vị thuộc tập đoàn Nhật TDK) thay vì của Samsung SDI như trước đây. Do đó, có lẽ nó sẽ không còn vấn đề về kích thước, đĩa phân cách, các lớp băng cách điện hoặc lớp phủ điện cực.
Tuy nhiên áp lực bất thường tạo ra từ phần viền cong 2 bên vẫn còn đó. Giả thuyết ở đây là lỗi thiết kế bộ điều khiển điện áp, hoặc cũng có thể là do thời gian quá gấp rút mà Samsung đặt ra với ATL phải sản xuất hàng trăm ngàn viên pin trong 3 tuần để kịp thay thế. Tất cả mọi thứ vẫn chỉ là dự đoán của giới phân tích chứ chưa có thông tin xác thực từ hãng.
Nguồn tin từ Bloomberg lại cho rằng, kết quả điều tra sơ bộ đầu tiên cho thấy những viên pin do ATL sản xuất cũng xuất hiện vấn đề. Trong khi trước đây, những viên pin của ATL được cho là an toàn, đảm bảo chất lượng và hứa hẹn sẽ khắc phục được tình trạng quá nhiệt của Galaxy Note7.
Được biết, cho tới trước đợt thu hồi vào 15/9 đã có 92 trường hợp pin Galaxy Note7 quá nhiệt ở Mỹ và gây ra 26 vụ cháy. Samsung và cơ quan chức năng đang điều tra các vụ việc mới nhất nhưng vẫn chưa công bố kết quả nguyên nhân gây ra.
Không chỉ gây ra hậu quả nghiêm trọng cho đài truyền hình này, đây có thể là một xu hướng tấn công mạng mới trong tương lai.
Từ tháng 4/2015, kênh TV5 Monde của đài truyền hình Pháp đã bắt đầu phát sóng trực tuyến. Tuy nhiên theo lời Tổng giám đốc của đài này, một cuộc tấn công mạng dữ dội bằng phần mềm độc hại nhắm mục tiêu ở cấp độ cao vào ngay hôm khai trương đã gần như phá hủy hệ thống mạng của họ.
Theo đó, một nhóm tự xưng là Cyber Caliphate, có liên quan đến tổ chức Nhà nước Hồi giáo IS đã tuyên bố chịu trách nhiệm về cuộc tấn công này. Nhưng một cuộc điều tra cho thấy cuộc tấn công này được thực hiện bởi một nhóm tin tặc người Nga.
Cuộc tấn công đã phá hỏng dữ liệu
Thứ Tư, ngày 8/4/2015 là một ngày trọng đại với Yves Bigot, tổng giám đốc của TV5Monde. Mạng lưới của đài ông – vốn đã phủ sóng toàn thế giới – vừa khai trương kênh mới nhất của mình. Các bộ trưởng Pháp đều có mặt tại trụ sở chính ở Paris để chúc mừng ông. Tối hôm đó cũng là ngày Bigot đi ăn tối để ăn mừng với một đối tác từ Radio Canada.
Nhưng vào lúc 8 giờ 40 phút tối giờ địa phương, ngay khi món khai vị được phục vụ, một trận lụt các tin nhắn văn bản và cuộc gọi trút xuống, báo cho ông biết rằng một tin động trời: tất cả 12 kênh đài ông đều đã dừng phát sóng.
Ông Yves Bigot, Tổng giám đốc đài TV5Monde.
“Đó là điều tồi tệ nhất có thể xảy ra với bạn khi làm trong ngành truyền hình”. Bigot nói với BBC trong văn phòng của ông tại Paris. Các dấu hiệu nhanh chóng cho thấy, mạng lưới đài của ông đã trở thành mục tiêu của một cuộc tấn công mạng nghiêm trọng.
“Chúng tôi chỉ có một vài tiếng đồng hồ trước khi toàn bộ trạm phát sóng biến mất mãi mãi.” Đó thực sự là một cuộc chạy đua với thời gian – mỗi phút trôi qua, lại có ngày càng nhiều hệ thống bị hỏng. Bất kỳ sự trì hoãn nào cũng sẽ làm cho các kênh phân phối vệ tinh hủy bỏ hợp đồng với họ, đặt toàn bộ công ty vào tình thế nguy hiểm.
“Chúng tôi đã tránh được việc sụp đổ toàn bộ nhờ một thực tế rằng, đó là ngày chúng tôi khai trương kênh của mình, và các kỹ thuật viên đều đang ở đó”. Ông Bigot cho biết. “Một trong số họ có thể xác định được vị trí cuộc tấn công diễn ra và anh ấy có thể ngắt kết nối Internet của các máy đó và chấm dứt cuộc tấn công.”
Các màn hình trắng trơn trong phòng nghỉ của TV5Monde.
Vào lúc 5 giờ 25 phút sáng, một kênh đã được hồi phục. Các kênh khác dần phát sóng trở lại vào sáng hôm sau.
“Chúng tôi nợ người kỹ sư đã ngắt kết nối cho chiếc máy đó. Anh ấy là một anh hùng ở đây”. Ông Bigot cho biết.
Cuộc tấn công được cài đặt trước
Cuộc tấn công hóa ra tinh vi và nhắm mục tiêu ở mức độ cao hơn nhiều so với báo cáo ban đầu. Thủ phạm của cuộc tấn công, trước đó đã xâm nhập mạng lưới vào ngày 23/1. Chúng đã tiến hành trinh sát kênh TV5Monde để hiểu cách nó phát đi các tín hiệu.
Đài TV5Monde lên sóng.
Sau đó, hacker ra một phần mềm độc hại được cài đặt trước để làm hỏng và phá hủy các phần cứng kết nối Internet, được dùng để điều khiển trạm phát sóng truyền hình – ví dụ như hệ thống mã hóa để phát các chương trình.
Những kẻ tấn công đã sử dụng đến 7 điểm truy cập khác nhau. Không phải tất cả các điểm này đều thuộc một phần của TV5Monde hay ở trong nước Pháp. Ví dụ, một công ty có trụ sở tại Hà Lan cũng trở thành mục tiêu của phần mềm độc hại cài đặt trước này, do họ cung cấp các camera điều khiển từ xa được sử dụng trong các studio của TV5.
Ai là người chịu trách nhiệm?
Vào 8 giờ 40 phút tối, khi nhận được cuộc gọi đầu tiên, ông Bigot được một người chịu trách nhiệm về nội dung kỹ thuật số tại đài truyền hình cho biết, các thông điệp đã được đăng tải trên các trang Twitter và Facebook của kênh.
Các tin tặc cho biết chúng đến từ một nhóm tự gọi mình là Cyber Caliphate, và tạo ra các mối đe dọa cho nước Pháp. Lúc đó là mới chỉ vài tháng sau vụ tấn công vào tờ Charlie Herbo. Và vì vậy, rất có thể cuộc tấn công mạng lần này là một cú đánh khác của tổ chức Hồi giáo IS.
Các thông điệp được đăng tải trên trang web của TV5Monde.
Nhưng khi nhà chức trách Pháp bắt tay vào điều tra, một bức tranh khác dần được hé lộ.
Cơ quan quản lý an ninh mạng của Pháp đã nói với Bigot rằng nên thận trọng về mối liên hệ trực tiếp giữa vụ việc với IS, thay vì khuyên ông tuyên bố rằng các thông điệp được đăng tải đến từ IS. Các nhà điều tra tin rằng những kẻ tấn công đã sử dụng các bài đăng có nội dung thánh chiến để che đậy dấu vết của mình.
Sau đó, Bigot được cho biết rằng các bằng chứng tìm thấy chỉ ra rằng mạng lưới của ông đã bị tấn công bởi một nhóm hacker người Nga, còn được biết đến với cái tên APT 28.
Động cơ bí ẩn
“Tôi hoàn toàn không biết tại sao.” Bigot đã trả lời như vậy khi BBC hỏi ông về lý do TV5 trở thành mục tiêu của cuộc tấn công này.
Ông giải thích thêm, những điều tra viên chỉ có thể chứng minh hai điều: Đầu tiên, cuộc tấn công được thiết kế để phá hủy kênh này; và thứ hai, nó có liên quan đến APT 28.
“Tuy nhiên có hai điều mà các cuộc điều tra sẽ không thể làm được.” Ông bổ sung thêm. “Điều đầu tiên là tại sao lại là chúng tôi – TV5Monde?”
“Và câu hỏi thứ hai là: Ai thực sự là người đã ra lệnh và chi tiền để nhóm tin tặc người Nga làm việc này?”
Ý định phá hoại
Đây không phải là hành động thường thấy ở những tên tấn công mạng, khi chúng xâm nhập vào mạng lưới để tìm kiếm thông tin. Nhưng những gì đã xảy ra với TV5 không phải hoạt động gián điệp – mục đích của chúng là phá hủy. Và đó là dấu hiệu cho một xu hướng mới: các cuộc tấn công với những hậu quả nghiêm trọng thực tế.
Có thể xem loại virus tiên phong cho xu hướng tấn công được nhà nước bảo trợ đó là Stuxnet. Người ta tin rằng virus Stuxnet đã được Mỹ và Israel phát triển nhằm phá hoại chương trình hạt nhân của Iran và có liên quan đến việc làm hỏng các máy ly tâm tại nhà máy làm giàu hạt nhân Natanz.
Gần đây hơn, một nhà máy điện tại Ukraine đã phải dừng hoạt động bởi những kẻ tấn công mạng.
Trong khi đó, cuộc tấn công vào đài TV5 có nhiều điểm tương tự với các cuộc tấn công nhắm mục tiêu cấp độ cao hơn là các hành vi tội phạm thường thấy ở trên môi trường web.
Tuy nhiên, vấn đề là tại sao những hacker người Nga lại nhắm vào công ty này vẫn là một trong những câu hỏi làm đau đầu các nhà phân tích tình báo tại Anh, Mỹ cũng như Pháp.
Nhưng tại London, người ta cho rằng, cuộc tấn công này giống như một nỗ lực để thử nghiệm loại vũ khí ảo công nghệ cao này, như một phần của một tấn công có quy mô và mức độ nghiêm trọng hơn.
Tiền lệ nguy hiểm
Tác động của cuộc tấn công nhắm vào TV5 là rất lớn. Hậu quả ngay sau cuộc tấn công là nhân viên đã phải quay trở lại dùng máy fax để gửi thông tin vì họ không thể gửi email.
Phòng tin tức vắng vẻ của TV5Monde, một ngày sau khi xảy ra cuộc tấn công.
“Chúng tôi đã phải đợi hết tháng này đến tháng khác, cho đến khi chúng tôi kết nối trở lại với Internet.” Bigot nhớ lại. Thiệt hại tài chính khoảng 5 triệu Euro trong năm đầu tiên, và khoảng 3 triệu Euro cho các năm tiếp theo để tăng cường bảo mật.
Nhưng thách thức lớn nhất là cách công ty hoạt động, toàn bộ nhân viên đã phải thay đổi thói quen của mình. Các thủ tục xác thực đặc biệt cần được thực hiện mỗi khi kiểm tra email từ nước ngoài gửi tới, các bộ nhớ flash phải được kiểm tra trước khi cắm vào máy tính. Đối với một công ty truyền thông vốn tồn tại chỉ bằng cách di chuyển nội dung vào và ra khỏi hệ thống, chi phí cho các hoạt động bảo mật này thực sự là rất đáng kể.
“Chúng tôi sẽ không bao giờ làm như trước được nữa.” Ông Bigot cho biết. “Nó quá nguy hiểm.”
